Μία ολοκληρωμένη και καινοτόμο πρόταση για την ενίσχυση της συνταγματικής κατοχύρωσης της νησιωτικότητας κατέθεσε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος ο τ. Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Βουλευτής Δωδεκανήσου της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννης Παππάς, προτείνοντας την ουσιαστική αναμόρφωση του άρθρου 101 παρ. 4 του Συντάγματος.
Η πρόταση του κ. Παππά συνιστά μία θεσμική τομή για τη νησιωτική Ελλάδα, καθώς για πρώτη φορά επιχειρείται η μετατροπή της αρχής της νησιωτικότητας από μία γενική κατευθυντήρια αναφορά σε μία πλήρως δεσμευτική συνταγματική επιταγή, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις για το κράτος και τη διοίκηση.
Πρόκειται για μια πρόταση που αποτελεί προϊόν συστηματικής μελέτης, επεξεργασίας και βαθιάς γνώσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές κοινωνίες, αλλά και της ευρωπαϊκής εμπειρίας σε ζητήματα εδαφικής συνοχής και προστασίας των νησιωτικών περιοχών. Η πρωτοβουλία αυτή φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ότι οι ιδιαιτερότητες της νησιωτικής Ελλάδας θα λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη κατά τη διαμόρφωση κάθε δημόσιας πολιτικής.
Στην ομιλία του, ο κ. Παππάς τόνισε ότι:
«Η νησιωτικότητα δεν είναι εξαίρεση, ούτε προνόμιο. Είναι μια μόνιμη διαρθρωτική πραγματικότητα που επηρεάζει το κόστος ζωής, την οικονομική δραστηριότητα, την κοινωνική συνοχή και τις αναπτυξιακές δυνατότητες των νησιών μας. Ήρθε η ώρα να αποκτήσει πραγματικό συνταγματικό περιεχόμενο και ουσιαστική δεσμευτικότητα.»
Η πρόταση του Βουλευτή Δωδεκανήσου στηρίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις άξονες:
- Την κατοχύρωση της νησιωτικότητας ως δεσμευτικής αρχής άσκησης δημόσιας πολιτικής.
- Την υποχρεωτική αξιολόγηση των επιπτώσεων κάθε νομοθετικής ή κανονιστικής πρωτοβουλίας στις νησιωτικές περιοχές.
- Τη δυνατότητα λήψης θετικών μέτρων υπέρ των νησιών για την επίτευξη ουσιαστικής ισότητας.
- Τη συνταγματική διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των νησιωτών στην υγεία, την παιδεία, τις μεταφορές, την ενέργεια, τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις αναπτυξιακές υποδομές.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η πρόταση για τη θεσμοθέτηση υποχρεωτικής Έκθεσης Εκτίμησης Νησιωτικών Επιπτώσεων για κάθε νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση που επηρεάζει τα νησιά, εισάγοντας για πρώτη φορά έναν μόνιμο μηχανισμό ελέγχου της εφαρμογής της αρχής της νησιωτικότητας.
Συγκεκριμένα, ο Βουλευτής Δωδεκανήσου προτείνει την αναδιατύπωση της παραγράφου 4 του άρθρου 101 του Συντάγματος ως εξής: «Ο κοινός νομοθέτης και η Διοίκηση υποχρεούνται, κατά τη θέσπιση νόμων και κανονιστικών πράξεων, να λαμβάνουν ειδικά και τεκμηριωμένα υπόψη τις ιδιαίτερες γεωγραφικές, κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και συγκοινωνιακές συνθήκες των νησιωτικών περιοχών της Χώρας.
Το Κράτος μεριμνά για την ουσιαστική ισότητα των κατοίκων των περιοχών αυτών ως προς την πρόσβαση σε δημόσια αγαθά, υποδομές, υγεία, παιδεία, μεταφορές, ενέργεια και ψηφιακές υπηρεσίες, λαμβάνοντας θετικά μέτρα υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης και της δημογραφικής τους ενίσχυσης.
Κάθε νομοθετική ή κανονιστική ρύθμιση που επηρεάζει άμεσα τις νησιωτικές περιοχές συνοδεύεται υποχρεωτικά από ειδική έκθεση εκτίμησης νησιωτικών επιπτώσεων, όπως νόμος ορίζει.»
Ο Γιάννης Παππάς υπογράμμισε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 101 δεν αφορά μόνο μία συνταγματική διάταξη, αλλά αποτελεί μια εθνική επιλογή για το μέλλον της χώρας, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει έμπρακτα τη στρατηγική αξία των νησιών της, επενδύει στη βιώσιμη ανάπτυξή τους και θωρακίζει την κοινωνική και εθνική τους συνοχή.
«Τα νησιά μας δεν βρίσκονται στα όρια της Ελλάδας. Τα νησιά είναι η Ελλάδα. Η συνταγματική θωράκιση της νησιωτικότητας είναι ζήτημα εθνικής ευθύνης, αναπτυξιακής προοπτικής και μέλλοντος», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η πρωτοβουλία του Γιάννη Παππά αποτελεί μία από τις πλέον ολοκληρωμένες προτάσεις για τη νησιωτική πολιτική των τελευταίων ετών και φιλοδοξεί να αφήσει μια ισχυρή θεσμική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές των νησιωτών, κατοχυρώνοντας συνταγματικά την ανάγκη για ίσες ευκαιρίες, κοινωνική συνοχή και βιώσιμη ανάπτυξη σε κάθε νησί της χώρας.
