“Η αποτελεσματική προστασία της αναπαραγωγής των ψαριών αποτελεί προϋπόθεση για την ανάκαμψη των ιχθυοπληθυσμών και την αποκατάσταση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τα οποία έχουν τη φυσική ικανότητα να αυτορυθμίζονται και να περιορίζουν τις πληθυσμιακές εξάρσεις εισβολικών ειδών, μεδουσών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών”
Εν μέσω της αναίτιας τρομολαγνείας που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες στα ΜΜΕ και τα κοινωνικά δίκτυα σε σχέση με τους λαγοκέφαλους, και η οποία το μόνο που καταφέρνει είναι να καλλιεργεί τον πανικό στους πολίτες, είναι πλέον καιρός να συζητήσουμε σοβαρά για τα προβλήματα που έχουμε προκαλέσει στις θάλασσές μας και για τις λύσεις που οφείλουμε να εφαρμόσουμε.
Αναφορικά με τους κολυμβητές, θα πρέπει να είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί είδος επιθετικό προς τον άνθρωπο και δεν είναι τοξικός, παρά μόνο εάν καταναλωθεί. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις πολυάριθμες παρατηρήσεις δυτών και κολυμβητών σε όλη τη χώρα, οι οποίοι έχουν βρεθεί σε κοντινή απόσταση από λαγοκέφαλους χωρίς να καταγραφεί οποιαδήποτε αρνητική αλληλεπίδραση.
Πίσω από τα όποια περιστατικά δαγκώματος συνήθως εντοπίζεται κάποια ανθρωπογενής αιτία, η οποία έχει οδηγήσει σε αλλαγή της συμπεριφοράς συγκεκριμένων ατόμων του είδους, όπως π.χ. το τάισμα από ανθρώπους ή ο διασκορπισμός τροφής και δολωμάτων (συχνά εμπλουτισμένων με χημικούς ελκυστές) στα ρηχά νερά.
Το πραγματικό πρόβλημα που προκαλεί η αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου επηρεάζει πρωτίστως την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Παρότι τα προγράμματα αποζημιώσεων που εξαγγέλθηκαν από την κυβέρνηση θα παρέχουν κάποια αναγκαία στήριξη στους αλιείς που επηρεάζονται, δεν μπορούν να θεωρηθούν μακροπρόθεσμη ή ουσιαστική λύση, καθώς δεν αντιμετωπίζουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος. Αντίστοιχα, λύση δεν αποτελούν ούτε οι διαγωνισμοί και τα «σαφάρι» λαγοκέφαλων, που το τελευταίο διάστημα κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερη δημοσιότητα.
“Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να επαναπαυθούμε σε τέτοιου είδους μέτρα, θεωρώντας ότι αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα, και να αποφύγουμε, για ακόμη μία φορά, να ασχοληθούμε με την διαχειριση των πραγματικών αιτιών”
Σε μία χώρα με περισσότερα από 16.000 χλμ. ακτογραμμής και μία από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες εκτάσεις στη Μεσόγειο, είναι αφελές να θεωρούμε ότι ακόμη και η στοχευμένη αλίευση του λαγοκέφαλου θα μπορούσε να μειώσει ουσιαστικά τον πληθυσμό ενός είδους που παράγει εκατοντάδες χιλιάδες έως και περισσότερα από ένα εκατομμύριο αυγά ανά άτομο. Η ραγδαία αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου, όπως και άλλων εισβολικών ειδών, μπορεί να περιοριστεί αποτελεσματικά μόνο σε υγιή και πλούσια σε βιοποικιλότητα θαλάσσια οικοσυστήματα, όπου υπάρχουν επαρκείς πληθυσμοί ειδών που λειτουργούν ως φυσικοί θηρευτές.
Για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος
Θοδωρής Τσιμπίδης
