Η Λέρος Παίρνει Τη Θέση Που Της Αρμόζει Στην Ιστορία… Το Σχέδιο Για Την Ανάδειξη Του Νησιού

Προχωρά το Στρατηγικό Σχέδιο για την «Ανάδειξη της αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής φυσιογνωμίας των οικισμών Λακκί και Λέπιδα» της Λέρου.

Το Υπουργείο Πολιτισμού ανέθεσε τη σύνταξη του Στρατηγικού Σχεδίου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο -το οποίο συνεργάστηκε και με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής του για την ανάδειξη του ιστορικού τουρισμού και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας περιοχών της πατρίδας μας, που αποτέλεσαν πεδία μαχών των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, στη βάση μιας βιώσιμης διαχείρισης και προοπτικής.

Σύμφωνα με την υπουργό πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, “η Λέρος, η οποία επιπλέον των ανωτέρω διαθέτει μια εντελώς μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, αποτελεί ιδανικό τόπο για την πιλοτική εφαρμογή αυτής της πολιτικής”.

Η Λέρος στο σύνολό της και ειδικότερα οι οικισμοί στο Λακκί και στα Λέπιδα, αποτελούν μια πρόκληση για ένα βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο μικρής κλίμακας, που μπορεί να συνδυάζει τη ανάδειξη της πολιτισμικής και ιστορικής παράδοσης και φυσιογνωμίας του νησιού με καινοτόμες δράσεις, που να μπορούν να εξασφαλίζουν την οικονομική ανάπτυξη των νησιωτών με βάση τις αρχές της βιωσιμότητας, ενθαρρύνοντας τον ποιοτικό και τον ειδικό τουρισμό.

Η πολιτισμική κληρονομιά του νησιού πρέπει να διατηρηθεί ζωντανή ως μέρος του ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού, με στόχο την προσέλκυση του ενδιαφέροντος του επισκέπτη και την αναγέννηση της τοπικής παραγωγικής διαδικασίας.

Το συγκεκριμένο Στρατηγικό Σχέδιο αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο ιδιαίτερα για την τοπική κοινωνία.

Η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης ανοίγει τον δρόμο αφ΄ενός στον Δήμο Λέρου να προγραμματίσει τα επόμενα βήματά του για αναγκαία έργα υποδομών, αναπλάσεις και παρεμβάσεις, αφ΄ετέρου στην Πολιτεία να προχωρήσει στην ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ώστε να αναζητηθούν τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία και να προγραμματιστούν οι επόμενες ενέργειες.
Για την εκπόνηση του Στρατηγικού Σχεδίου μελετήθηκαν η γεωγραφική, πολιτισμική και οικονομική παράδοση του νησιού, και η ιδιαίτερη σύνδεση με τη γη και τις δραστηριότητες καλλιέργειας και αλιείας.

Μελετήθηκε το πλούσιο απόθεμα σε κτιριακές εγκαταστάσεις από την εποχή της ιταλικής κατοχής -τη δεκαετία του 1930-μέρος των οποίων, στα χρόνια του Εμφυλίου, χρησιμοποιήθηκαν για να στεγάσουν τις Βασιλικές Σχολές και μια αποικία ψυχικά ασθενών, ενώ αργότερα χρησιμοποιήθηκαν και ως στρατόπεδα εξορίας, ενώ έγινε και καταγραφή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος τους.

Αποτυπώθηκε η ιστορική, αρχιτεκτονική και λειτουργική φυσιογνωμία των οικισμών, αποτυπώθηκαν τα χαρακτηριστικά του δημόσιου χώρου και τα σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος στον ευρύτερο χώρο των οικισμών, τεκμηριώθηκε ο κτιριακός πλούτος τους με χαρτογραφική απεικόνιση των χαρακτηριστικών των οικισμών, καταγράφηκε ο προτεινόμενος βαθμός προστασίας και κατατέθηκαν προτάσεις και κατευθύνσεις οργάνωσης, προστασίας και ανάπλασης, αναδιάταξης και αναβάθμισης του δημόσιου χώρου, βελτίωσης της κινητικότητας και της προσβασιμότητας.

Το Στρατηγικό Σχέδιο μελετά τις δυνατότητες αξιοποίησης των εγκαταλελειμμένων κτηριακών συνόλων εγκαταστάσεων στα Λέπιδα, καθώς η κατάσταση τους επιτρέπει την αποκατάσταση και επαναλειτουργία τους.

Ανάμεσα στις προτάσεις είναι η ανάπτυξη ενός σύγχρονου μοντέλου ειδικού τουρισμού στη βάση της ιστορικής σύνδεσης του νησιού με τις ψυχικές ασθένειες, που να περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου «Ασκληπιείου» για τη θεραπεία του σώματος και του νου και την καλλιέργεια του «ευ ζην», καθώς και του μεσογειακού τρόπου ζωής.

Σε σχέση με την ενεργοποίηση του πρωτογενούς τομέα μπορεί να εξεταστεί η σύνδεσή του με την πρακτική εκπαίδευση μέσα από τη λειτουργία Σχολής Μαθητείας στο πρότυπο ενός Bauhaus σύγχρονης εποχής που να συνδυάζει την εκπαίδευση με τις καλές τέχνες και την ευζωία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέο Bauhaus», το οποίο έχει υιοθετήσει η ΕΕ.

Παράλληλα, στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης που έχει υπογράψει το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού με τον Δήμο Λέρου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου δρομολογεί έργα Πολιτισμού, συνολικού προϋπολογισμού 220.000 ευρώ.

Τα έργα αφορούν στην «Ολοκληρωμένη Διαχείριση, Προστασία, Ανάδειξη και Επισκεψιμότητα του Κάστρο Παντελίου», στην «Αποκατάσταση και Ανάδειξη των Εκκλησιών της Αγίας Κιουράς στο Παρθένι, Αγίου Πέτρου στον Δρυμώνα, Αγίου Ζαχαρίου και Αγίου Σπυρίδωνος στη Μερικιά» και στην «Αποκατάσταση, Διαμόρφωση και Ανάδειξη Φρουρίου Μπρούτζι».

Επίσης, σε εξέλιξη βρίσκονται οι μελέτες αποκατάστασης του «Ποσειδωνίου» και της Αγοράς στο Λακκί.

Μέρος των ανωτέρω έργων έχει δρομολογήσει το ΥΠΠΟΑ για χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.