Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου συγκροτήθηκε το νέο Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο προβλέπεται από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026) και αποτελεί το βασικό όργανο εποπτείας της δημοσιονομικής πορείας των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων.
Το Παρατηρητήριο λειτουργεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και αναλαμβάνει την παρακολούθηση της οικονομικής λειτουργίας των ΟΤΑ, με στόχο τη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, της έγκαιρης παρέμβασης σε περιπτώσεις οικονομικών προβλημάτων και της ορθής εκτέλεσης των προϋπολογισμών.
Ευρεία εκπροσώπηση
Πρόεδρος του νέου Παρατηρητηρίου ορίζεται η Σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα, ενώ στη σύνθεσή του συμμετέχουν ανώτατα στελέχη:
- του Υπουργείου Εσωτερικών,
- του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους,
- του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών,
- εμπειρογνώμονες,
- εκπρόσωποι της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ),
- εκπρόσωποι της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ).
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει ώστε οι εκπρόσωποι της ΚΕΔΕ να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις όταν εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τους δήμους, ενώ οι εκπρόσωποι της ΕΝΠΕ συμμετέχουν όταν τα θέματα αφορούν τις περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα.
Οι τρεις βασικές αρμοδιότητες
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, το έργο του Παρατηρητηρίου επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες:
- Γνωμοδότηση επί των σχεδίων προϋπολογισμού των φορέων αρμοδιότητάς του πριν αυτά εγκριθούν από τα αρμόδια συλλογικά όργανα, σύμφωνα με τις οδηγίες κατάρτισης προϋπολογισμών.
- Παρακολούθηση της εκτέλεσης των προϋπολογισμών, προκειμένου να διαπιστώνεται η τήρηση των δημοσιονομικών στόχων και των προβλεπόμενων διαδικασιών.
- Εντοπισμός και διαχείριση προβλημάτων υπερχρέωσης και οικονομικής βιωσιμότητας, ώστε να ενεργοποιούνται εγκαίρως οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί παρέμβασης.
Κομβικός ρόλος στο νέο πλαίσιο οικονομικής εποπτείας
Η συγκρότηση του Παρατηρητηρίου έρχεται να ολοκληρώσει το νέο θεσμικό πλαίσιο οικονομικής παρακολούθησης που εισήγαγε ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το όργανο αποκτά πλέον κεντρικό ρόλο τόσο στην αξιολόγηση των προϋπολογισμών όσο και στη συνεχή παρακολούθηση της δημοσιονομικής πορείας των ΟΤΑ.
Για τους δήμους και τις περιφέρειες αυτό σημαίνει αυξημένη έμφαση στην έγκαιρη και αξιόπιστη κατάρτιση των οικονομικών τους στοιχείων, στην πιστή εκτέλεση των προϋπολογισμών και στη διατήρηση της οικονομικής τους βιωσιμότητας, καθώς τα στοιχεία τους θα αποτελούν τη βάση για την αξιολόγηση και τις παρεμβάσεις του Παρατηρητηρίου.
Η υπουργική απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Υ.Ο.Δ.Δ. 1001/13.07.2026 και αφορά τη συγκρότηση του οργάνου που προβλέπεται από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
