Επί τουλάχιστον μία εβδομάδα, τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες αλιεύουν παράνομα εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, σε μία από τις πλέον ευαίσθητες και οικολογικά σημαντικές θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου, μεταξύ Σάμου, Φούρνων και Πάτμου, εφαρμόζοντας μία από τις πλέον καταστροφικές αλιευτικές μεθόδους για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Με πρόσχημα και αφετηρία μία μικρή έκταση διεθνών υδάτων νότια της Σάμου, περίπου 8 × 13 χιλιομέτρων, η οποία θα μπορούσε να αλιευθεί από μία μόνο μηχανότρατα μέσα σε λίγες ώρες, τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες δραστηριοποιούνται αδιάκοπα στην ευρύτερη περιοχή, νότια της Σάμου και πέριξ των Φούρνων, των Αρκιών, της Πάτμου και του Αγαθονησίου, αλιεύοντας αδιάλειπτα επί τουλάχιστον επτά ημέρες και νύχτες. Το περιστατικό αυτό δεν είναι πρωτόγνωρο· αντίθετα, επαναλαμβάνεται και επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο.
Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι, κατά τη διάρκεια της νύχτας, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανεξέλεγκτη. Σύμφωνα με μαρτυρίες αλιέων και κατοίκων της περιοχής, αλλά και με καταγραφές από τα ερευνητικά σκάφη του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, οι συγκεκριμένες μηχανότρατες εισέρχονται εντός της προστατευόμενης θαλάσσιας περιοχής των Φούρνων. Η περιοχή αυτή θεσμοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025 ως η πρώτη στην Ελλάδα, όπου ισχύει καθολική απαγόρευση της αλιείας με μηχανότρατες, με στόχο την προστασία των μοναδικών κοραλλιγενών οικοσυστημάτων της, αποτελώντας ορόσημο για τη θαλάσσια προστασία στη χώρα.
Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας βρίσκεται στα νερά της περιοχής και, παράλληλα με την ερευνητική του δραστηριότητα, εντοπίζει και, όπου αυτό είναι εφικτό, προσπαθεί επί ώρες και μέρες να αποτρέπει τα περιστατικά καταστροφικής και παράνομης αλιείας. Παρόλο που τα σκάφη του Ινστιτούτου εναλλάσσονται στην περιοχή, δεν είναι δυνατό να βρισκόμαστε εκεί νυχθημερόν, ούτε φυσικά η επιτήρηση και η εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας αποτελούν αρμοδιότητα του Ινστιτούτου.
Η παντελής απουσία των ελληνικών αρχών ενθαρρύνει τη συνέχιση αυτής της παράνομης δραστηριότητας. Ύστερα από τουλάχιστον μία εβδομάδα συνεχούς παράνομης δραστηριότητας εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχουν εντολές για επέμβαση. Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περιοχή όπου επιχειρούν δεκάδες υπερσύγχρονα και πανάκριβα περιπολικά σκάφη του Λιμενικού Σώματος και της Frontex.
Επισημαίνεται ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε χρονική περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, απαγορεύεται η χρήση κάθε συρόμενου αλιευτικού εργαλείου στα ελληνικά χωρικά ύδατα, και αποτελεί την μόνη περίοδο που τα ιχθυαποθέματα και τα θαλάσσια οικοσυστήματα έχουν μία ελπίδα ανάκαμψης από την έντονη υπεραλίευση που προκαλείται, ιδίως στη συγκεκριμένη περιοχή, από τις ελληνικές μηχανοτρατες.
Οφείλουμε να τονίσουμε, για άλλη μία φορά, ότι ως Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας, η στάση μας δεν είναι εθνικιστική, αλλά επικεντρώνεται αποκλειστικά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των θαλάσσιων φυσικών πόρων της χώρας μας. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η καταστροφική και παράνομη δράση των αλιευτικών σκαφών μιας τρίτης χώρας, αλλά κυρίως η απραξία, η ανοχή και η αδυναμία αποτελεσματικής παρέμβασης των ελληνικών αρχών απέναντι σε αυτήν.
Έστω και με καθυστέρηση ετών, πρέπει επιτέλους να συνειδητοποιήσουμε την επιτακτική ανάγκη να προστατεύσουμε τα θαλάσσια οικοσυστήματα και να εφαρμοστεί η υφιστάμενη νομοθεσία, διασφαλίζοντας ότι θα τηρείται έστω και αυτή η μικρή περίοδος παύσης της εντατικής αλιείας. Δεν υπάρχει ανάγκη για νέες εξαγγελίες ή νέους νόμους. Αυτό που λείπει είναι η εφαρμογή της ήδη υπάρχοντος νομικού πλασίου, καθώς και ουσιαστικών μέτρων ελέγχου και αποτροπής. Δυστυχώς, η απουσία τους αποτελεί πλέον κοινή γνώση για όσους επιλέγουν να παρανομούν στις θάλασσες του Αιγαίου.
Για το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος
Θοδωρής Τσιμπίδης: [email protected]
