Islam Qala (Χεράτ) – Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες προειδοποίησε σήμερα ότι η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και η επιδείνωση του περιβάλλοντος προστασίας για τους πρόσφυγες στην περιοχή ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυξημένες επιστροφές, υπό αντίξοες συνθήκες, Αφγανών από γειτονικές χώρες.
Ήδη φέτος, περίπου 110.000 Αφγανοί έχουν επιστρέψει από το Ιράν, με περίπου 1.700 άτομα να επιστρέφουν καθημερινά από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Υπάρχει ανησυχία πως οι εξελίξεις στην περιοχή θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγαλύτερες μετακινήσεις τις επόμενες εβδομάδες.
Οι επιστροφές στο Αφγανιστάν που προηγήθηκαν είναι ήδη εξαιρετικά υψηλές. Περισσότεροι από 5 εκατομμύρια Αφγανοί επέστρεψαν από γειτονικές χώρες τα τελευταία δύο χρόνια – σχεδόν 1,9 εκατομμύρια από το Ιράν μόνο το 2025.
Προς το παρόν, η κατάσταση στα σύνορα φαίνεται απατηλά ήρεμη. Οι επιστροφές είναι ομαλές, αλλά συνοδεύονται από ένταση και ανησυχία. Οι άνθρωποι με τους οποίους μίλησα σήμερα ανέφεραν ότι έχουν επηρεαστεί άμεσα από τους βομβαρδισμούς και δεν αισθάνονται πλέον ασφαλείς, ενώ άλλοι ανέφεραν ότι η άνοδος των τιμών και οι οικονομικές πιέσεις έκαναν όλο και δυσκολότερη την επιβίωσή τους.
Πολλές αφγανικές οικογένειες είναι αντιμέτωπες με επαναλαμβανόμενο ξεριζωμό – αρχικά αναγκάστηκαν να διαφύγουν από το Αφγανιστάν, στη συνέχεια εκτοπίστηκαν εκ νέου μέσα στο Ιράν λόγω της σύγκρουσης και τώρα επιστρέφουν για άλλη μια φορά στο Αφγανιστάν. Επιστρέφοντας στο Αφγανιστάν, οι άνθρωποι αυτοί που έχουν εκτοπιστεί τριπλά, μπαίνουν σε μια δίνη επισφάλειας και αβεβαιότητας.
Μαζί με τους συναδέλφους μας από τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η UNICEF που βρίσκεται εδώ μαζί μου σήμερα, είμαστε σε θέση – και ενισχύουμε περαιτέρω την δυνατότητά μας – να ανταποκριθούμε κατά μήκος των συνόρων και εντός του Αφγανιστάν σε περίπτωση που αυξηθεί ο αριθμός των αφίξεων.
Μόνο το περασμένο έτος, σε συνεργασία με εταίρους, η Ύπατη Αρμοστεία βοήθησε περισσότερους από 2 εκατομμύρια Αφγανούς που βρίσκονταν σε ανάγκη σε ολόκληρο το Αφγανιστάν, μέσα από υπηρεσίες παροχής προστασίας, οικονομικά βοηθήματα και υποστήριξη στα σημεία διέλευσης στα σύνορα. Εάν οι σημειωθούν και πάλι τέτοιας κλίμακας επιστροφές, η Ύπατη Αρμοστεία διαθέτει την υποδομή και το έμπειρο προσωπικό για να ανταποκριθεί. Εκείνο που μας λείπει είναι η διαρκής και γενναιόδωρη χρηματοδοτική υποστήριξη.
Ενώ η προσοχή σήμερα επικεντρώνεται στα σύνορα με το Ιράν, η κατάσταση στα σύνορα με το Πακιστάν παραμένει επίσης κρίσιμη. Περισσότεροι από 160.000 Αφγανοί έχουν επιστρέψει από το Πακιστάν φέτος. Παρόλο που οι επιστροφές έχουν σταθεροποιηθεί τις τελευταίες εβδομάδες, το κύριο σημείο διέλευσης στο Torkham παραμένει κλειστό λόγω της έντασης στα σύνορα και οι μετακινήσεις ενδέχεται να αυξηθούν απότομα μόλις ανοίξουν ξανά τα σύνορα.
Η Ύπατη Αρμοστεία συνεχίζει να τονίζει πόσο κρίσιμο είναι να διατηρηθεί το περιβάλλον προστασίας για τους Αφγανούς στις γειτονικές χώρες. Οποιαδήποτε επιστροφή θα πρέπει να είναι εθελούσια, ασφαλής, αξιοπρεπής και βιώσιμη – κανένα άτομο που έχει ανάγκη διεθνούς προστασίας δεν θα πρέπει να εξαναγκαστεί να επιστρέψει σε τόπο όπου τα δικαιώματα ή οι ελευθερίες μπορεί να απειλούνται.
Δεδομένης της κλίμακας των επιστροφών και των χρηματοδοτικών περιορισμών που αντιμετωπίζουν οι ανθρωπιστικές οργανώσεις, θα χρειαστεί πρόσθετη ενίσχυση εφόσον αυξηθούν οι αφίξεις. Η έγκαιρη διεθνής υποστήριξη είναι ζωτικής σημασίας ώστε η Ύπατη Αρμοστεία και οι εταίροι της να συνεχίσουν να προστατεύουν και να συνδράμουν τους πρόσφυγες και τους επαναπατρισθέντες σε ολόκληρη την περιοχή, υποστηρίζοντας παράλληλα τις κοινότητες που τους φιλοξενούν.
