Ετοιμο είναι, στα βασικά του σημεία, το νομοσχέδιο για τον νέο εκλογικό νόμο που θα ισχύσει στις προσεχείς εκλογές για την Αυτοδιοίκηση και σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους» μέσα στον Οκτώβριο οι διατάξεις αυτές θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση και πριν από το τέλος του έτους θα εισαχθούν στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση.
Οι συζητήσεις φαίνεται ότι είναι ήδη αρκετά προχωρημένες και πηγές του υπουργείου Εσωτερικών εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι οι αλλαγές θα «περάσουν» με δεδομένο ότι γι’ αυτό αρκεί απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τα 2/3, όπως συμβαίνει για την αλλαγή του νόμου που ισχύει στις εθνικές εκλογές.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και υψηλόβαθμο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ Λ. Γρηγοράκος είναι απολύτως ενήμερος για τον σχεδιασμό και έχει συζητήσει το θέμα και με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Β. Βενιζέλο, ο οποίος δεν φαίνεται να έχει ουσιαστικές διαφωνίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αλλαγές που θα επιφέρει το νομοσχέδιο στην εκλογική διαδικασία είναι σημαντικές και διαμορφώνουν ένα απόλυτα νέο τοπίο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες του «Εθνους», αυτές θα είναι:
- Για πρώτη φορά οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα διεξαχθούν με ξεχωριστά ενιαία ψηφοδέλτια δημάρχων και δημοτικών, με απλή αναλογική, «προκειμένου η Αυτοδιοίκηση να περάσει στα χέρια των πολιτών και όχι των κομμάτων», όπως σημειώνει η κυβέρνηση.
- Το ίδιο θα ισχύσει και για την εκλογή περιφερειαρχών και περιφερειακών συμβούλων.
- Οι δημοτικοί σύμβουλοι θα εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή.
- Οι υποψήφιοι δήμαρχοι κατεβάζουν πλήρη συνδυασμό σύμφωνα με τον νόμο. Οι συνδυασμοί δημοσιεύονται στις εφημερίδες και στο διαδίκτυο ενώ θα αναρτώνται και σε εμφανή σημεία του δήμου.
- Θα υπάρχουν δύο (2) ψηφοδέλτια στα οποία οι υποψήφιοι θα αναφέρονται με αλφαβητική σειρά. Το ψηφοδέλτιο όλων των υποψήφιων δημάρχων και το ψηφοδέλτιο όλων των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων.
- Οι δήμαρχοι εκλέγονται, και αυτοί με απλή αναλογική, από την πρώτη Κυριακή εάν συγκεντρώσουν ποσοστό 42% των ψήφων. Σε αντίθετη περίπτωση θα διεξαχθεί νέος εκλογικός γύρος τη δεύτερη Κυριακή.
- Ο νικητής της δεύτερης Κυριακής ως μπόνους παίρνει τις αδιάθετες έδρες από την πρώτη Κυριακή. Πρόκειται για τη διάταξη που θα διασφαλίζει -όπως εκτιμά το υπουργείο Εσωτερικών- ότι ο εκλεγείς δήμαρχος θα έχει την πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο. Η σχετική ρύθμιση θυμίζει έντονα το bonus των 50 εδρών που παίρνει το πρώτο κόμμα στις εθνικές εκλογές.
- Καθορίζεται το 5% ως όριο για την είσοδο στο Δημοτικό Συμβούλιο του επικεφαλής ενός δημοτικού συνδυασμού. Το υπουργείο Εσωτερικών ανεβάζει τον «πήχη» προκειμένου να ενισχύσει τη δυνατότητα ευρύτερων συνεργασιών είτε αυτοδιοικητικών παραγόντων είτε ακόμη και κομμάτων. Υπενθυμίζεται ότι στις εθνικές εκλογές το όριο για την είσοδο κόμματος στη Βουλή είναι το 3%.
- Αλλάζει ο αριθμός των υποψήφιων δημοτικών συμβούλων λόγω απογραφής. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ο αριθμός των υποψηφίων που εκλέγεται σε κάθε εκλογική περιφέρεια ορίζεται με απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών με βάση τον πληθυσμό της τελευταίας απογραφής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του μηνός το πλήρες σχέδιο θα δοθεί από τον κ. Μιχελάκη στον πρωθυπουργό και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και μετά θα γίνει η δημόσια διαβούλευση. Οπως αποκάλυψε πρόσφατα ο υπουργός Εσωτερικών, η εκλογική αυτή διαδικασία μπορεί να αποτελέσει «πιλότο» και για την ανάδειξη των ηγεσιών του συνδικαλιστικού κινήματος. Ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικών άφησε ορθάνοιχτο ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Αυτός ο ακηδεμόνευτος τρόπος εκλογής είναι μια μεγάλη ευκαιρία και για άλλες εκλογικές διαδικασίες. Θα μπορούσε να ισχύσει και για τις εκλογές συνδικαλιστικών οργάνων. Τόσα χρόνια δεν μιλάμε για ακηδεμόνευτο συνδικαλισμό; Αυτό δεν είναι πάγιο αίτημα της κοινωνίας και των εργαζομένων;». «Οι ικανοί και οι άξιοι να μπορούν να επιλέγονται σπάζοντας τις στείρες κομματικές γραμμές που μέχρι τώρα υπήρχαν», κατέληξε.
Στην κυβέρνηση αναμένουν πάντως επίθεση από την αντιπολίτευση, στελέχη της οποίας κάνουν ήδη λόγο για «εκλογο-μαγειρέματα». Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο πρωθυπουργός είναι αποφασισμένος να προχωρήσει, θεωρώντας ότι πρόκειται για μια μεγάλη θεσμική αλλαγή που ανοίγει τον δρόμο για την απο-κομματικοποίηση της Αυτοδιοίκησης αρχικά και του συνδικαλισμού στη συνέχεια.
Σε ό,τι αφορά τον νόμο για τις εθνικές εκλογές, εκεί η κατάσταση είναι σαφώς πιο δύσκολη καθώς για οποιαδήποτε τροποποίηση της ισχύουσας διαδικασίας απαιτούνται τα 2/3 της Βουλής, κάτι που αυτή την ώρα φαντάζει πολύ δύσκολο να επιτευχθεί. Ισως, σύμφωνα με ορισμένους βουλευτές της ΝΔ, τεθεί προς συζήτηση στο άμεσο μέλλον ένα πλέγμα περιορισμένων αλλαγών, όπως είναι το «σπάσιμο» των μεγάλων περιφερειών (βλ. β’ Αθήνας), θέμα για το οποίο δεν διαφωνούν ούτε τα κόμματα της μείζονος αντιπολίτευσης.
Μαζί με τις ευρωεκλογές ο β’ γύρος
Κυριακή 18 Μαΐου είναι πιθανόν να οριστεί ως η ημέρα διεξαγωγής του πρώτου γύρου των εκλογών της Αυτοδιοίκησης, έτσι ώστε ο δεύτερος γύρος -όπου αυτό απαιτηθεί- να διεξαχθεί την 25η του ίδιου μήνα, ημέρα κατά την οποία θα γίνουν ταυτόχρονα και οι ευρωεκλογές. Στόχος της κυβέρνησης είναι να συμπέσουν οι δύο εκλογικές διαδικασίες, έτσι ώστε να μην ταλαιπωρηθούν οι πολίτες και παράλληλα να είναι περιορισμένα και τα σχετικά κόστη.
Γιάννης Σαραντάκους
