Ενα έτος μετά την έναρξη της πρωτοφανούς δημοσιονομικής και νομισματικής χαλάρωσης που υπαγόρευσε η πανδημία, μιας πολιτικής ασυνήθιστα εκτεταμένων δαπανών, όλα δείχνουν πως πλησιάζει η ώρα να έρθει ο λογαριασμός.
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες, αλλά ιδιαιτέρως οι υπερχρεωμένες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, θα κληθούν σύντομα να αντιμετωπίσουν τα δυσβάσταχτα χρέη που επωμίστηκαν για να αμβλύνουν τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, αντιστρέφοντας τις πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής. Με το παγκόσμιο χρέος να έχει εκτιναχθεί στο 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ εξαιτίας του δανεισμού της πανδημίας, ενώ πιθανολογείται πως στη διάρκεια του έτους θα αυξηθεί περαιτέρω, το χρέος της χώρας μας να έχει υπερβεί το 200% του ελληνικού ΑΕΠ κυμαινόμενο ήδη στο 200,7% και το χρέος της γειτονικής Ιταλίας σε απόσταση αναπνοής από το 160% του ιταλικού ΑΕΠ, η εικόνα είναι σαφώς ανησυχητική ιδιαιτέρως για τις υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης.
Ως εκ τούτου, τις καλούν ήδη να μελετήσουν εγκαίρως την πορεία τους διεθνείς οργανισμοί, ανεξάρτητοι οικονομολόγοι και επενδυτικές που επανειλημμένως ενθάρρυναν τις άνευ προηγουμένου δαπάνες, τονίζοντας σε κάθε ευκαιρία ότι προτεραιότητα εν τω μέσω της πανδημίας είναι η στήριξη των οικονομιών και ότι η μέριμνα για τη διόγκωση του χρέους μπορεί να περιμένει. Ανάμεσά τους το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF), οι οικονομολόγοι της Bloomberg Economics, αλλά και πολλά στελέχη επενδυτικών. Ξεχωρίζει, πάντως, η προειδοποίηση του ΔΝΤ, αν και το Ταμείο δεν έχει αλλάξει επισήμως τη θέση του υπέρ της ανάληψης χρέους με σκοπό τη στήριξη των οικονομιών. Η προειδοποίηση έρχεται, όμως, από το blog του διεθνούς οργανισμού, στο οποίο εκφράζουν τις απόψεις τους συνεργάτες του συχνά με μια απόκλιση από την επίσημη γραμμή του. Αυτή τη φορά προειδοποιούν, μεταξύ άλλων, για τον κίνδυνο αιφνιδιαστικής εκτίναξης του κόστους δανεισμού των υπερχρεωμένων χωρών και τονίζουν πως οι αγορές δεν περιμένουν να σημειωθεί ανάπτυξη ώστε να διευκολυνθούν οι χώρες να πληρώσουν το χρέος τους.
Και αυτό γιατί το κόστος του δανεισμού παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ουσιαστικά σε επίπεδα που δεν αντανακλούν το ύψος του χρέους, αλλά όπως προειδοποιούν οικονομολόγοι και διεθνείς οργανισμοί μπορεί να εκτιναχθεί αιφνιδιαστικά, φέρνοντας σε δεινή θέση τις υπερχρεωμένες χώρες. Τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου, παρά τη χαμηλή βαθμολογία τους από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, έχουν αποδόσεις κάτω του 1% και τα αντίστοιχα της Ιταλίας μόλις 0,75%. Τόσο η Ελλάδα όσο και οι υπόλοιπες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας οφείλουν το χαμηλό κόστος δανεισμού τους στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Ωστόσο, η πρόοδος στην εμβολιαστική διαδικασία και η συνεπακόλουθη προσδοκία για επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης αναμένεται πως θα οδηγήσουν σχετικά σύντομα σε σταδιακή μείωση των αγορών ομολόγων από πλευράς της ΕΚΤ.
Είναι, εν ολίγοις, προφανής ο κίνδυνος να βρεθούν σύντομα τα ομόλογα των υπερχρεωμένων χωρών της Ευρωζώνης υπό την πίεση των δυνάμεων της αγοράς. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, χαρακτήρισε προ ημερών «πρόωρη» οποιαδήποτε συζήτηση για μείωση των αγορών ομολόγων, αλλά παράγοντες της αγοράς όπως ο όμιλος Citigroup και η M&G Investments πιθανολογούν ότι η τράπεζα θα αρχίσει να μειώνει τις αγορές ομολόγων τον Ιούνιο.
kathimerini.gr
