Ανεφάρμοστο στην πράξη αποδεικνύεται το δόγμα «επιστροφή ή φυλακή» που θεσμοθετήθηκε με την ψήφιση του νόμου 5226 για τις επιστροφές του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου στις αρχές Αυγούστου.
Οι υποδομές για να τεθούν σε κράτηση χιλιάδες άνθρωποι που δεν δικαιούνται άσυλο δεν υπάρχουν, με αποτέλεσμα το εγχείρημα να οδηγείται σε αδιέξοδο.
Με μήνυμα, χθες, του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου προς τους υπαλλήλους ζητείται να ανασταλεί μέχρι νεωτέρας η έκδοση απορριπτικών αποφάσεων σε συνέχεια εφαρμογής του νόμου «Αναμόρφωση πλαισίου και διαδικασιών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών – Λοιπές ρυθμίσεις του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου». Η Υπηρεσία Ασύλου βρίσκεται σε διαβούλευση με τη διεύθυνση νομικής υποστήριξης του υπουργείου για την εφαρμογή του νόμου.
Το ποσοστό των απορριπτικών αποφάσεων κατά μέσον όρο είναι περίπου 30%. Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2025 εκδόθηκαν συνολικά 16.590 αποφάσεις, από τις οποίες οι 4.719 ήταν απορριπτικές. Με βάση τη νέα νομοθεσία, περίπου 5.000 άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν οδηγηθεί στη φυλακή μόνο το πρώτο εξάμηνο του χρόνου.
Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, εκκρεμούν σε πρώτο βαθμό 27.015 αιτήσεις ασύλου, οπότε μπορούμε να υπολογίσουμε ότι περίπου 9.000 άτομα θα λάβουν απορριπτική απόφαση και άρα βάσει της νέας νομοθεσίας θα χρειαστεί να οδηγηθούν στη φυλακή. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η αναστολή των απορριπτικών αποφάσεων είναι επιβεβλημένη έως ότου βρεθούν θέσεις κρατουμένων.
Η «Κ» απευθύνθηκε στον διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου, Μάριο Καλέα, σε σχέση με την αναστολή των απορριπτικών αποφάσεων, ο οποίος επιβεβαίωσε τις πληροφορίες της εφημερίδας. Ωστόσο ανέφερε ότι οι λόγοι που ζητήθηκε κάτι τέτοιο είναι καθαρά διαχειριστικοί, προκειμένου να αλλάξουν τα στοιχεία που χρησιμοποιούν στα πρακτικά οι χειριστές των αιτημάτων ασύλου και να προσαρμοστούν σε όσα ορίζει η νέα νομοθεσία. Οπως ανέφερε ο κ. Καλέας, σε λίγες ημέρες θα επανέλθει η διαδικασία έκδοσης και των απορριπτικών αποφάσεων.
Η έλλειψη διαθέσιμων χώρων κράτησης οδηγεί σε αδιέξοδο το δόγμα «επιστροφή ή φυλακή» που θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 5226.
Οι μεταφορές
Στο μεταξύ, η μεταφορά των μεταναστών που βρίσκονται στην Κρήτη, στην πρόχειρη δομή της Αγιάς Χανίων, συνεχίζεται με στόχο να έχει αδειάσει ο χώρος –εφόσον δεν υπάρξουν νέες αφίξεις– μέσα στο Σαββατοκύριακο. Ωστόσο, οι Σουδανοί και οι Ερυθραίοι μεταφέρονται στη δομή της Μαλακάσας, ξεχωριστά από τους υπόλοιπους μετανάστες που έχουν φθάσει από τη Λιβύη στην Κρήτη, οι οποίοι κατά κύριο λόγο μεταφέρονται σε κλειστή δομή στις Σέρρες.
Υπενθυμίζεται ότι έχει εκδοθεί τροπολογία τρίμηνης αναστολής κατάθεσης αιτήματος ασύλου για όσους φθάνουν από τη Λιβύη, η οποία όμως λήγει στις 10 Οκτωβρίου.
Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης δήλωσε προχθές ότι υπάρχει πιθανότητα παράτασης ισχύος της τροπολογίας, ωστόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που έχουν φθάσει από την Ερυθραία και το Σουδάν, οι οποίοι έχουν προσφυγικό προφίλ δεδομένου ότι προέρχονται από εμπόλεμες χώρες, δείχνει ότι το υπουργείο Μετανάστευσης επεξεργάζεται εναλλακτικά σενάρια.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει εκδώσει ασφαλιστικά μέτρα ζητώντας από την Ελλάδα να μην απελάσει οκτώ Σουδανούς, οι οποίοι είχαν εισέλθει παράνομα στην Κρήτη προερχόμενοι από τη Λιβύη, πριν εξεταστεί το αίτημα ασύλου τους.
