Για εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από τη Λιβύη έκανε λόγο η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν σε επιστολή της προς τους «27» με αφορμή τη μεγάλη αύξηση των ροών προς την Ελλάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, είχε προηγηθεί επικοινωνία του Κυριάκου Μητσοτάκη με την πρόεδρο της Κομισιόν, στην οποία της εξέθεσε το πρόβλημα.
Στην εξασέλιδη επιστολή η Φον ντερ Λάιεν κάνει αιχμηρές αναφορές για τη στρατηγική επιλογή της Λιβύης και συγκεκριμένα της κυβέρνησης Χάφταρ να «εργαλειοποιεί» το μεταναστευτικό.
Από 1ης Ιανουαρίου μέχρι και την Κυριακή 5/6 είχαν φτάσει στην Κρήτη 5.083 μετανάστες, ενώ το αντίστοιχο διάστημα του 2024 οι καταγεγραμμένες αφίξεις ήταν 1821. Αύξηση δηλαδή 179%! Είναι μάλιστα ενδεικτικό το γεγονός ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 στην Κρήτη έφτασαν 4.935 μετανάστες, δηλαδή στο φετινό πρώτο πεντάμηνο έχουν ήδη φτάσει περισσότεροι μετανάστες απ’ όλη όλον τον προηγούμενο χρόνο.
Στην επιστολή της στο κομμάτι που αφορά τις ροές και τη Λιβύη σημειώνεται πως:
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 παρατηρείται συνολική μείωση κατά 21% των παράνομων διελεύσεων των συνόρων προς την ΕΕ, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2024. Ωστόσο, οι πραγματικοί αριθμοί παραμένουν σημαντικοί, με πάνω από 69 000 παράνομες διελεύσεις συνόρων που αναφέρθηκαν μέχρι τα μέσα Ιουνίου. Ενώ υπάρχουν μειώσεις στις περισσότερες μεταναστευτικές διαδρομές, που κυμαίνονται από 56% στη διαδρομή των Δυτικών Βαλκανίων, 28° στη διαδρομή της Ανατολικής Μεσογείου και 28% στη διαδρομή της Δυτικής Μεσογείου και Ατλαντικού μαζί, η κατάσταση είναι διαφορετική στην Κεντρική Μεσόγειο. Με αναχωρήσεις από τη Λιβύη να αντιπροσωπεύουν το 93% των παράνομων διελεύσεων στα σύνορα, βλέπουμε αύξηση 7% στη διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου και 173% αύξηση των αφίξεων στην Ελλάδα από την Ανατολική Λιβύη.
Με την πολιτική κατάσταση και την κατάσταση ασφαλείας στη Λιβύη να είναι εξαιρετικά κρίσιμη, η πολιτική δέσμευση της ΕΕ και των κρατών-μελών είναι ζωτικής σημασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις γεωπολιτικές συνέπειες των εξελίξεων στη Λιβύη για την ΕΕ. Όσον αφορά τη μετανάστευση, πρέπει να διατηρήσουμε στενή συνεργασία και να συνεχίσουμε να παρέχουμε οικονομική και επιχειρησιακή στήριξη στις λιβυκές αρχές, ιδίως όσον αφορά τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Ωστόσο, δεδομένης της κατάστασης και παρατηρώντας μια πιθανή χρήση της μετανάστευσης για πολιτικούς σκοπούς, πρέπει επίσης να είμαστε σε θέση να συνεργαστούμε με τους διάφορους φορείς επί τόπου.
Ζήτησα από τον επίτροπο Brunner να επισκεφθεί σύντομα τη Λιβύη και να συναντηθεί με τις Αρχές στα δυτικά και στα ανατολικά της χώρας. Είναι απαραίτητο να συνεργαστούμε μαζί τους, στο πλαίσιο μιας προσέγγισης «Ομάδα Ευρώπη», ώστε να είμαστε σε θέση να επιμείνουμε στην ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων και στην καταπολέμηση της λαθραίας διακίνησης μεταναστών, στη διαχείριση των θεωρήσεων εργασίας και των περαιτέρω μετακινήσεων προς την ΕΕ, καθώς και στη διασφάλιση της προστασίας και των εθελοντικών επιστροφών από τη Λιβύη στις χώρες καταγωγής.
