Λίγους μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας της ως επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αντιμετωπίζει ψήφο δυσπιστίας.
Την πρόταση μομφής κατέθεσαν 79 ευρωβουλευτές, στην πλειονότητά τους μέλη της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), στην οποία ανήκουν μεταξύ άλλων: το ακροδεξιό κόμμα Fratelli d’Italia της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, το εθνικοσυντηρητικό κόμμα PiS από την Πολωνία και το ακροδεξιό ισπανικό κόμμα Vox.
Οι ευρωβουλευτές κατηγορούν την φον ντερ Λάιεν για «έλλειψη διαφάνειας και κακοδιαχείριση», με αφορμή τα μυστικά SMS που αντήλλαξε με τον επικεφαλής της Pfizer, Αλμπερτ Μπουρλά για την αγορά από την Κομισιόν, 1,8 δισεκατομμυρίων εμβολίων την περίοδο της πανδημίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κομισιόν έχει αρνηθεί να δημοσιεύσει τα μυστικά αυτά μηνύματα, γεγονός που οδήγησε στην καταδίκη τη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Ευρωκοινοβουλευτική πηγή επιβεβαίωσε ότι η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα έχει ενημερώσει τη Διάσκεψη των Προέδρων – το όργανο που καθορίζει την ημερήσια διάταξη του Σώματος – ότι η πρόταση πληροί όλες τις προϋποθέσεις του άρθρου 131 του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, που απαιτεί την υπογραφή της, τουλάχιστον από το 10% των ευρωβουλευτών.
Κρίσιμη η επόμενη εβδομάδα
Η πρόταση μομφής θα συζητηθεί τη Δευτέρα 7 Ιουλίου, πριν τεθεί σε ψηφοφορία την προσεχή Πέμπτη κατά τη διάρκεια της ολομέλειας στο Στρασβούργο.
Εάν το Ευρωκοινοβούλιο εγκρίνει την πρόταση μομφής-κάτι που θεωρείται απίθανο-ολόκληρη η Επιτροπή της ΕΕ θα πρέπει να παραιτηθεί μαζικά. «Ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται εξαιρετικά απίθανο», λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι ευρωβουλευτές. «Για να γίνει δεκτή η πρόταση μομφής θα χρειάζονταν τουλάχιστον 361 ψήφοι ή ακόμη και 480 ψήφοι εάν όλοι οι ευρωβουλευτές είναι παρόντες και ψηφίσουν», εξηγούν οι ίδιες πηγές.
Για την ιστορία, όταν η Επιτροπή της φον ντερ Λάιεν επικυρώθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, έλαβε 370 από τις 688 ψήφους.
O οδοντίατρος που έριξε την Επιτροπή Σαντέρ
Ενα τέτοιο σενάριο δεν έχει υλοποιηθεί ποτέ. Η πιο αξιοσημείωτη περίπτωση ψήφου δυσπιστίας χρονολογείται από το 1999, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επικεφαλής τότε τον Ζακ Σαντέρ από το Λουξεμβούργο, επέλεξε να παραιτηθεί, μετά τη δημοσίευση έκθεσης που τόνιζε την ευθύνη της σε αρκετές περιπτώσεις απάτης.
«Πέτρα του σκανδάλου» τότε ήταν η Γαλλίδα Επίτροπος Ερευνας, Εντίθ Κρεσόν που είχε διορίσει στις υπηρεσίες της Κομισιόν τον φίλο της, τον οδοντίατρο Ρενέ Μπαρτελό, αλλά και ο . Ισπανός συνάδελφός της, Μανουέλ Μαρίν, που κατηγορήθηκε για απάτη σε σχέση με την ανθρωπιστική βοήθεια.
Μετά από αίτημα της Σοσιαλιστικής Ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατατέθηκε πρόταση μομφής κατά της Επιτροπής Σαντέρ στις 14 Ιανουαρίου 1999. Αν και απορρίφθηκε με 293 ψήφους κατά, 232 υπέρ και 27 αποχές, ήταν ωστόσο η πρώτη φορά που μια πρόταση μορφής εξασφάλιζε τόσες πολλές ψήφους, Τελικά η Επιτροπή Σαντέρ παραιτήθηκε ως σώμα, καθώς το σκάνδαλο είχε λάβει μεγάλες διαστάσεις .
Πολιτικό βάρος
Παρά τις ελάχιστες πιθανότητες να υπερψηφιστεί και τώρα η πρόταση μομφής, αποτελεί πάντως πολιτικό βάρος για την φον ντερ Λάιεν ,η οποία ανήκει στην συντηρητική ομάδα του ΕΛΚ. Ορισμένες από τις πρόσφατες πρωτοβουλίες της προέδρου της Κομισιόν έχουν άλλωστε προκαλέσει μεγάλη δυσαρέσκεια στο φιλοευρωπαϊκό στρατόπεδο.
«Πολιτικά, η υπόθεση είναι ιδιαίτερα λεπτή, καθώς η καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου για τα μυστικά SMS, έρχεται μετά τη δημόσια δέσμευση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά την έναρξη της δεύτερης θητείας της, για την ενίσχυση των αρχών της διαφάνειας, της αποτελεσματικότητας και της ακεραιότητας στα θεσμικά όργανα της ΕΕ», τονίζουν ευρωβουλευτές.
Η χρονική στιγμή είναι επίσης δυσμενής για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το θέμα των δασμών του Ντόναλντ Τραμπ.
Αλλά η αλαζονική συμπεριφορά της φον ντερ Λάιεν να επιβάλλει τις επιλογές της στα κράτη μέλη από τον γυάλινο πύργο της, στις Βρυξέλλες, αναμφίβολα δεν συνάδει με τις αρχές και τα ιδανικά της Ευρώπης.
