Η αδυναμία του πρωθυπουργού της Γαλλίας, Φρανσουά Μπαϊρού, να περάσει τον προϋπολογισμό σκληρής λιτότητας για το 2026, έχει φέρει τον πρόεδρο της χώρας σε δεινή θέση. Ο Εμανουέλ Μακρόν, αν πέσει η κυβέρνηση, έχει μπροστά του τρεις εναλλακτικές. Και οι τρεις επώδυνες και υψηλού ρίσκου.
Ποιες είναι αυτές; Η επιλογή νέου πρωθυπουργού, οι προσφυγή σε πρόωρες κάλπες ή η παραίτησή του.
Η κυβερνητική κρίση
Ο Φρανσουά Μπαϊρού, γνωρίζοντας πλέον με σαφήνεια ότι δεν θα μπορέσει να περάσει τον προϋπολογισμό, με μέτρα λιτότητας ύψους 44 εκατομμυρίων ευρώ, ήλπιζε ότι έκανε μια κίνηση-ματ. Ανακοίνωσε ότι συγκαλεί έκτακτη ολομέλεια του κοινοβουλίου στις 8 Σεπτεμβρίου, με θέμα την οικονομία, λέγοντας ότι η συνεδρίαση θα ολοκληρωθεί με ψηφοφορία για παροχή εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Κυβέρνηση μειοψηφίας, που μέχρι στιγμής επιβιώνει με την ανοχή της Βουλής.
Στόχος του ήταν να προλάβει τη γενική απεργία στις 10 Σεπτεμβρίου, που έχουν προκηρύξει τα συνδικάτα, και ενδεχομένως να δημιουργήσει μια ικανή πλειοψηφία που θα του εξασφαλίσει ότι στη συνέχεια θα περάσει ο προϋπολογισμός. Τα δύσκολα μέτρα που προτείνει, τα έχει παρουσιάσει ως μόνη διέξοδο από τον γκρεμό του δημόσιο χρέους και ως λύση για τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας. Ωστόσο, δεν έλαβαν την υποδοχή που θα επιθυμούσε.
Αλλά φαίνεται ότι πάτησε λάθος κουμπί. Τα μεγαλύτερα –αλλά και μικρότερα- κόμματα της αντιπολίτευσης δήλωσαν ότι θα την καταψηφίσουν. Ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός ζητά ήδη εκλογές, παρόλο που φαινόταν ότι θα μπορούσε να τον στηρίξει. Η Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν λέει ότι θα υποβάλει πρόταση μομφής κατά του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. «Αυτός είναι το πρόβλημα», δήλωσε ο ηγέτης της. Οι Σοσιαλιστές, που έχουν στηρίξει τον Μπαϊρού μέχρι στιγμής, λένε ότι πια ήρθε η ώρα να φύγει.
Οι επιλογές του Μακρόν
Αν δεν αλλάξει κάτι πολύ σύντομα, η κυβέρνηση του Φρανσουά Μπαϊρού θα πέσει. Και τότε, όπως επισημαίνει και το Politico, εναπόκειται στον Εμανουέλ Μακρόν να κάνει την επόμενη κίνηση. Όμως, κάθε επιλογή που είναι ανοιχτή μπροστά του, κρύβει παγίδες.
Διορισμός νέου πρωθυπουργού
Ο πρόεδρος της Γαλλίας έχει το δικαίωμα από το Σύνταγμα να διορίσει τον επόμενο πρωθυπουργό. Αυτό όμως σε μια Εθνοσυνέλευση με τρεις σχεδόν ίσα κατανεμημένες ομάδες είναι πολύ δύσκολο. Απόδειξη, η πτώση της κυβέρνησης Μπαρνιέ, αρχικά, και η αδυναμία μετά του Μπαϊρού να πετύχει ευρύτερη συναίνεση.
Τα τρία μπλοκ είναι αυτό της ακροδεξιάς, ένα της κεντροαριστεράς και της αριστεράς, και ένα τρίτο των «μακρονιστών».
Σύμφωνα με το Politico, αν διορίσει ξανά έναν κεντρώο-κεντροδεξιό πολιτικό, θα είναι σαν να ακολουθεί τον ορισμό της τρέλας: Κάνω συνέχεια το ίδιο λάθος και περιμένω διαφορετικό αποτέλεσμα. Ίσως θα μπορούσε να επιλέξει έναν από την κεντροαριστερά, σαν τον πρώην πρωθυπουργό Μπερνάρ Καζνέβ, για να κερδίσει τη στήριξη των σοσιαλιστών. Αλλά τότε θα πρέπει να κάνει υποχωρήσεις στο οικονομικό του πρόγραμμα. Και αυτό δεν το θέλει.
Επιπλέον, καθώς η κεντροαριστερά είναι επίσης διαιρεμένη, δεν είναι σίγουρο ότι θα υπερψηφίσουν όλοι.
Νέες πρόωρες εκλογές
Μια δύσκολη ζαριά θα ήταν να προσφύγει ακόμη μία φορά στις κάλπες, με την ελπίδα ότι θα αλλάξουν οι συσχετισμοί υπέρ του. Αλλά αυτό μοιάζει εξαιρετικά αβέβαιο. Η σημερινή εικόνα της Εθνοσυνέλευσης είναι αποτέλεσμα ενός ανάλογου πολιτικού ρίσκου. Και φυσικά, οι εκλογές μπορεί να φέρουν έναν ακόμη πιο ενισχυμένο Εθνικό Συναγερμό και μια ακροδεξιά σε θέση να επιβάλει τις επιλογές της. Ακόμη και αν η ηγέτιδά του, Μαρίν Λεπέν, για την ώρα δεν μπορεί να βάλει υποψηφιότητα, λόγω περιπετειών με τη δικαιοσύνη.
Η παραίτηση
Η τρίτη επιλογή είναι η παραίτηση, όπως ζητούν πολλά κόμματα, αποδίδοντας στον Εμανουέλ Μακρόν την ευθύνη για το χάος στη χώρα. Η πρόταση της Ανυπότακτης Γαλλίας για μομφή εναντίον του προέδρου δεν έχει πιθανότητες να περάσει. Και ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά ότι θα σκεφτόταν ποτέ να αποχωρήσει πρόωρα από την πολιτική. Αλλά με τα παρόντα δεδομένα δεν μπορεί να αποκλειστεί τίποτα.
Η Γαλλία για μια ακόμη φορά δεν θα έχει προϋπολογισμό ικανό να αντιμετωπίσει τα επιεικώς δυσχερή οικονομικά της προβλήματα και να περιορίσει τα ελλείμματα. Και ο Εμανουέλ Μακρόν πρέπει να βρει τρόπο να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά.
